ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP GKI – MÔN LỊCH SỬ-ĐỊA LÝ-LỚP 8
Câu 1. Phân tích ảnh hưởng của vị trí địa lí đối với sự hình thành đặc điểm khí hậu và Sinh vật Việt Nam:
*Đối với sự hình thành đặc điểm khí hậu:
Do vị trí của Việt Nam nằm trong vùng nội chí tuyến trong vùng gió mùa Châu Á, giáp biển Đông nên có ảnh hưởng sâu sắc đến khí hậu nước ta:
-Khí hậu: Quanh năm nóng, ẩm, mưa nhiều và phân hóa hai mùa rõ rệt: Mùa đông lạnh/khô (miền Bắc); mùa hạ nóng ẩm. Nhiều thiên tai (thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão và áp thấp nhiệt đới).
*Đối với sự hình thành đặc điểm và Sinh vật:
Do Việt Nam Nằm hoàn toàn trong vùng nhiệt đới, nằm trên đường di lưu của sinh vật và có Vị trí tiếp giáp lục địa và đại dương nên sinh vật Việt Nam phát triển mạnh mẽ quanh năm, đa dạng cả sinh vật trên cạn cũng như sinh vật dưới biển
Do lãnh thổ kéo dài theo chiều Bắc – Nam nên sinh vật có sự phân hóa rõ rệt giữa miền Bắc (có thêm loài cận nhiệt, ôn đới) và miền Nam (mang tính chất cận xích đạo).
Câu 2:Chứng minh ảnh hưởng của địa hình đến sự phân hoá tự nhiên theo hướng sườn ở nước ta.
– Dãy Hoàng Liên Sơn làm suy yếu tác động của gió mùa Đông Bắc khiến mùa đông ở Tây Bắc ngắn hơn, nền nhiệt cao hơn ở Đông Bắc.
– Dãy Bạch Mã ngăn ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc vào phía Nam nước ta, trở thành ranh giới tự nhiên của hai miền khí hậu, miền khí hậu phía Bắc có mùa đông lạnh, miền khí hậu phía Nam nóng quanh năm.
Câu 3: Cho thông tin sau, ở mỗi câu hỏi, em hãy chọn đáp án đúng/sai
Nước ta nằm ở vị trí nội chí tuyến bán cầu Bắc, trong khu vực châu Á gió mùa; nơi tiếp giáp giữa đất liền và đại dương, liền kề với vành đai sinh khoáng Thái Bình Dương và vành đai sinh khoáng Địa Trung Hải
Việt Nam nằm ở rìa phía đông của bán đảo Đông Dương, gần trung tâm khu vực Đông Nam Á. Trên đất liền nước ta có chung đường biên giới với ba quốc gia (Trung Quốc, Cam-pu-chia, Lào) và có chung biển Đông với nhiều nước. Phần đất liền nằm trải dài từ 23o23’B đến 8o34’B.
| Sự kiện | Câu trả lời Đ/S |
| a) Việt Nam nằm hoàn toàn trong đới nóng của Bán Cầu Nam | |
| b) Việt Nam nằm trong khu vực nhiệt đới gió mùa. | |
| c) Việt Nam có vị trí cầu nối giữa lục địa Bắc Mĩ với Thái Bình Dương. | |
| d) Lãnh thổ nước ta kéo dài 15 độ kinh tuyến. | |
| đ) Việt Nam là nước ít tài nguyên khoáng sản | |
| e) Việt Nam nằm hoàn toàn ở Bán cầu Bắc | |
| g) Việt Nam nằm trong khu vực ôn đới gió mùa. | |
| h) Việt Nam có vị trí cầu nối giữa lục địa Á-Âu với Thái Bình Dương. | |
| i) Việt Nam là nước giàu tài nguyên khoáng sản | |
| k) Việt Nam nằm ở cả hai nửa cầu Bắc và Nam |
Câu 4. Đặc điểm chung của địa hình đồi núi và Đồng bằng nước ta:
*ĐH đồi núi: Đồi núi nước ta chiếm ¾ diện tích đất liền, chủ yếu là đồi núi thấp ( dưới 1000m), Địa hình núi cao >2000m chỉ chiếm 1% diện tích cả nước
-chia thành 4 khu vực : Vùng Đông Bắc, vùng TB, Vùng trường sơm bắc và , Vùng trường sơn nam
– các núi chủ yếu chạy theo hướng TB- ĐN và vòng cung
-Hướng nghiêng chung của địa hình nước ta theo hướng TB_ĐN => quyết định đến hướng chảy các dòng sông lớn
*ĐH Đồng bằng: chiếm 1/4 diện tích đất liền, gồm ĐB Châu thổ các sông và ĐB duyên hải miền Trung.. Các đồng bằng có đất phù sa màu mỡ
– ĐB duyên hải diện tích khoảng 15000km2, đất ít màu mỡ hơn do đất có nguồn gốc hỗn hợp từ phù sa sông và phù sa biển.
– ĐB sông hồng có diện tích khoảng 15000km2, có hệ thống đê chống lũ dài 1314km, có nguồn gốc từ phù sa sông
-ĐB sông Cửu Long diện tích >40.000km2, có nguồn gốc từ phù sa sông, có hệ thống kênh rạch tự nhiên và nhân tạo giúp tiêu nước và thau chua, rửa mặn
Quá trình con người khai thác tài nguyên thiên nhiên, phát triển kinh tế làm biến đổi các dạng địa hình tự nhiên đồng thời ngày càng nhiều các dạng địa hình nhân tạo: Đê, đập, hầm mỏ…
Câu 5. Nêu tính chất và ý nghĩa của Cách mạng tư sản Anh thế kỉ XVII
– Ý nghĩa:
+ Lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế, mở đường cho chủ nghĩa tư bản ở Anh phát triển nhanh chóng.
– Tính chất: Là cuộc cách mạng tư sản không triệt để vì đã không xóa bỏ tận gốc chế độ phong kiến và giải quyêt vấn đề ruộng đất của nông dân.
Câu 6. Nêu ý nghĩa của Cách mạng tư sản Pháp thế kỉ XVIII
– Ý nghĩa:
+ Lật đổ chế độ phong kiến, đưa giai cấp tư sản lên nắm chính quyền, xóa bỏ nhiều trở ngại trên con đường phát triển của chủ nghĩa tư bản.
+ Là sự kiện lịch sử trọng đại, có ý nghĩa to lớn không chỉ với nước Pháp mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến nhiều nước trên thế giới, nhất là ở Châu Âu.
+ Tư tưởng Tự do, Bình đẳng, Bác ái được truyền bá rộng rãi.
+ Để lại nhiều bài học kinh nghiệm cho phong trào cách mạng thế giới.
Câu 7. Trình bày được tính chất và ý nghĩa của Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ
*Ý nghĩa:
– Lật đổ ách thống trị của thực dân Anh, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển.
– Có ảnh hưởng đến phong trào đấu tranh giành độc lập ở nhiều nước cuối thế kỉ XVIII- đầu thế kỉ XX.
*Tính chất: là 1 cuộc cách mạng tư sản
Câu 8. Đánh giá vai trò của Nguyễn Huệ – Quang Trung trong phong trào Tây Sơn.
– Ông là một nhà quân sự tài ba, có công lao to lớn trong sự nghiệp thống nhất, xây dựng đất nước và kháng chiến chống giặc ngoại xâm.
+ Ông cùng với Nguyễn Nhạc và Nguyễn Lữ, Nguyễn Huệ là người trực tiếp lãnh đạo phong trào Tây Sơn, lần lượt lật đổ các tập đoàn phong kiến: chúa Nguyễn, chúa Trịnh, vua Lê, xoá bỏ ranh giới sông Gianh, đặt cơ sở cho sự nghiệp thống nhất đất nước.
+ Lãnh đạo hai cuộc kháng chiến chống quân xâm lược, bảo vệ vững chắc nền độc lập dân tộc
Câu 9.Cho thông tin sau:
Mâu thuẫn giữa Nam- Bắc triều dẫn đến cuộc xung đột trong gần 60 năm (1533-1592).
(Trích SGK Lịch sử- Địa lý 8-Kết nối tri thức với cuộc sống, tr 25)
| Sự kiện | Câu trả lời Đ/S |
| a. Cuộc xung đột Nam- Bắc Triều đã tạo điều kiện để phát triển đất nước, đời sống nhân dân được ổn định. | |
| b. Cuộc xung đột Nam – Bắc triều cho thấy sự suy yếu của chế độ phong kiến Việt Nam, làm tiền đề cho thời kì phân tranh Trịnh – Nguyễn kéo dài sau này. | |
| c. Cuộc xung đột Nam – Bắc triều bùng nổ do xuất phát từ mong muốn bảo vệ quyền lợi cho nhân dân. | |
| d. Năm 1527, Mạc Đăng Dung ép vua Lê nhường ngôi, lập ra nhà Mạc. |
Câu 10. Đọc tư liệu sau:
Trong các cuộc cách mạng tư sản từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XVIII, Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII được ví như “cái chổi khổng lồ quét sạch mọi rác rưởi của chế độ phong kiến Châu Âu”.
(Trích trong Bài 2, SGK Lịch sử 8, Kết nối tri thức với cuộc sống, tr 12)
| Sự kiện | Câu trả lời Đ/S |
| a. Cách mạng tư sản Pháp là cuộc cách mạng do giai cấp tư sản lãnh đạo, nhằm lật đổ chế độ phong kiến và xây dựng xã hội tư bản chủ nghĩa. | |
| b. Tư tưởng “Tự do – Bình đẳng – Bác ái” của Cách mạng Pháp đã có ảnh hưởng sâu rộng đến các phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc trên thế giới, trong đó có Việt Nam. | |
| c. Cách mạng tư sản Pháp bùng nổ vào năm 1789, mở đầu bằng việc nhân dân chiếm ngục Ba-xti. | |
| d. Nhờ Cách mạng tư sản Pháp, quyền lợi của mọi tầng lớp nhân dân lao động được đảm bảo hoàn toàn như nhau . |
Câu 11. Đọc tư liệu sau:
Trong các cuộc cách mạng tư sản từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XVIII, Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII được ví như “cái chổi khổng lồ quét sạch mọi rác rưởi của chế độ phong kiến Châu Âu”.
(Trích trong Bài 2, SGK Lịch sử 8, Kết nối tri thức với cuộc sống, tr 12)
| Sự kiện | Câu trả lời Đ/S |
| a. Cách mạng tư sản Pháp bùng nổ vào ngày 14/7/1789. | |
| b. Cách mạng tư sản Pháp chỉ mang lại quyền lợi cho quý tộc và tăng lữ, các tầng lớp nhân dân lao động không có quyền lợi gì. | |
| c. Cách mạng tư sản Pháp bùng nổ không chỉ do khủng hoảng kinh tế – xã hội, mà còn do ảnh hưởng sâu sắc của trào lưu tư tưởng Khai sáng cổ vũ nhân dân đứng lên chống lại chế độ phong kiến. | |
| d. Cách mạng tư sản Pháp chỉ nhằm thay thế vua chuyên chế bằng một nhà nước quân chủ mới, không làm thay đổi căn bản xã hội phong kiến |
Câu 12. Khai thác tư liệu 2.
Hai dòng họ Trịnh, Nguyễn đều mượn danh vua Lê để lấn át, tiêu diệt lẫn nhau. Họ Trịnh bắt họ Nguyễn phải nộp thuế đều đặn và phải thần phục triều đình Trung ương, trong khi thực quyền lại nằm trong tay họ Trịnh. Họ Nguyễn thì tuyên bố chống lại họ Trịnh, mong tiêu diệt họ Trịnh để khôi phục quyền lợi cho vua Lê.
(Theo Trần Thị Vinh (chủ biên), Lịch sử Việt Nam, tập 4, NXB Khoa học xã hội, 2017, tr. 43)
| Sự kiện | Câu trả lời Đ/S |
| a. Từ 1627-1672, hai thế lực Trịnh- Nguyễn đã trải qua 7 lần giao chiến. | |
| b. Mâu thuẫn giữa hai họ Trịnh – Nguyễn chủ yếu xuất phát từ mong muốn cùng nhau bảo vệ quyền lợi nhân dân và củng cố quyền lực cho vua Lê. | |
| c. Cuộc phân tranh giữa hai họ Trịnh – Nguyễn đã tạo điều kiện để đất nước phát triển ổn định ở cả Đàng Ngoài và Đàng Trong, mở ra thời kỳ hưng thịnh cho Đại Việt. | |
| d. Từ mâu thuẫn giữa hai họ Trịnh – Nguyễn, có thể rút ra bài học về sự cần thiết của việc đặt lợi ích dân tộc lên trên lợi ích dòng họ trong quản lý và xây dựng đất nước. |
Câu 13: Ý nghĩa của phong trào nông dân ở Đàng Ngoài thế kỉ XVIII.
– Thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia, thể hiện ý chí đấu tranh chống áp bức, bất công.
– Buộc chúa Trịnh phải thực hiện 1 số chính sách nhượng bộ có lợi cho nhân dân: khuyến khích khai hoang, đưa nông dân lưu tán về quê làm ăn…